S-Tour mùa Hạ trong tôi là... (Kỳ 1)

"Tôi đã từng hàng vạn lần nói với chính mình rằng sẽ cố gắng trở thành một người khác với mẹ mình. Tôi tự nhủ rằng, sau này khi lớn lên, mình sẽ không bao giờ nói những câu nói ấy, sẽ không bao giờ cư xử như mẹ, sẽ không bao giờ khiến con mình phải tổn thương như mẹ mình đã từng, sẽ không cầu toàn, sẽ không hi sinh mình vì người khác, sẽ không ôm đồm, sẽ không kiểm soát mọi thứ nhiều như thế… Nhưng rồi đến một ngày, khi bước vào hôn nhân, khi trở thành một người vợ, một người mẹ, tôi bỗng giật mình nhận ra... mình đang dần trở thành chính người mà mình đã từng cố gắng tránh xa nhất - là mẹ mình.
Đó cũng là câu chuyện của tôi mang vào vòng tròn Trị liệu Chòm sao Gia đình trong S-Tour | Chuyến du hành của tâm hồn – Mùa Hạ 2026...

Tôi luôn hỏi "Tại sao mình lại không thể hòa hợp với mẹ?"
Tôi nhận ra câu hỏi thật sự không nằm ở mối quan hệ với mẹ mà nằm ở mối quan hệ với chính bản thân mình. 2 phiên làm việc trước đó đã giúp tôi thấy một lớp ký ức rất cũ đã dần hiện lên. Khi mang thai tôi, mẹ đã mong đợi một bé trai, nhưng người được sinh ra lại là một bé gái. Không ai nói điều đó khiến tôi không xứng đáng được yêu thương, không ai cố ý làm tổn thương tôi. Thế nhưng, bằng một cách rất âm thầm, đứa trẻ năm ấy dường như đã cảm nhận được rằng sự hiện diện của mình không hoàn toàn trùng khớp với điều người lớn mong đợi. Tôi cảm nhận rất sâu sắc của sự chối bỏ. Không phải vì mẹ không yêu mình mà vì một phần rất nhỏ trong tôi đã lớn lên với cảm giác mình chưa bao giờ thực sự là điều được chờ đợi…

Ngay khi mang thai em bé đầu tiên, tôi cũng đã vô thức mong đợi một bé trai (mãi đến sau này tôi mới dám chấp nhận sự mong muốn, kỳ vọng sâu thẳm này bên trong chính mình lúc đó) như cái cách mẹ tôi mong muốn tôi trở thành. Và rồi cuộc đời lại trao cho tôi một cô con gái. Không ai dạy tôi phải lặp lại điều đó, không ai bảo tôi phải mong con trai. Nhưng một điều gì đó từ rất sâu trong hệ thống gia đình dường như vẫn đang tiếp tục chuyển động qua các thế hệ, tôi lặp lại y chang cách mà mẹ tôi đã mong muốn tôi là.

Đôi khi, điều đang diễn ra trong cuộc sống hiện tại không chỉ thuộc về hiện tại. Có những cảm xúc, những niềm tin, những kỳ vọng hay những cách phản ứng đã được truyền đi một cách vô thức từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tôi thuộc dòng chảy đó và giờ nó đang tiếp diễn đến đời của tôi và con gái tôi.

Phiên trị liệu không đi tìm ai đúng, ai sai. Không tìm một người để đổ lỗi. Dưới sự dẫn dắt của NTL Phạm Phương Thanh, từng lớp trải nghiệm của hệ thống gia đình được mở ra để tôi có thể nhìn thấy bức tranh lớn hơn. Tôi bắt đầu nhìn thấy mẹ mình không chỉ với vai trò là một người mẹ mà còn là một người con. Một người phụ nữ cũng từng lớn lên với những thiếu thốn, những kỳ vọng và những áp lực của riêng mình. Trong vòng tròn, tôi được lắng nghe những điều mà có lẽ ngoài đời mẹ chưa bao giờ có cơ hội nói. Mẹ cũng chưa từng được dạy cách làm mẹ. Mẹ cũng chỉ đang cố gắng sống bằng tất cả những gì mẹ đã học được từ bà ngoại. Và rồi chính trong khoảnh khắc đó, vị trí của mẹ và con dần được thiết lập lại trong hệ thống. Mẹ được trả về đúng vị trí của một người mẹ. Người con được trả về đúng vị trí của một người con. Những kỳ vọng, những trách nhiệm, những gánh nặng mà mẹ đã vô thức mang thay cho gia đình nhiều năm cũng được trao trả lại nơi chúng thuộc về. Không còn ai phải tiếp tục gồng mình sống hộ cuộc đời của người khác nữa.

Trong suốt phiên trị liệu, tôi khóc rất nhiều. Lần đầu tiên tôi thương được người phụ nữ đã cố gắng suốt bao năm để trở thành một người tốt, một người mẹ tốt, một người con tốt, nhưng lại quên mất cách trở thành một người dịu dàng với chính mình. Và ở đó, tôi đã có thể hiểu được về những gì mẹ đã phải mang vác trong suốt cuộc đời của mình, từ những kỳ vọng, trách nhiệm mà bà ngoại truyền thừa lại cho mẹ. Và đây cũng là lần đầu tiên tôi nhìn thấy phía sau những điều mình từng trách móc là một người phụ nữ cũng đã chịu nhiều giới hạn của cuộc đời.

Nhưng điều chạm nhất của phiên trị liệu hôm ấy nằm ở khoảnh khắc tôi nhìn thấy cách mình đối xử với chính mình. Tôi nhận ra, bao nhiêu năm qua, người chỉ trích tôi nhiều nhất không phải mẹ, người khắt khe nhất cũng không phải mẹ, người không yêu thương tôi nhất cũng không phải mẹ, người hay mắng tôi nhất cũng không phải mẹ… Mà lại là chính tôi! Chính tôi mới là người không cho phép mình được yếu đuối, được sai, được thất bại, được khóc. Tôi ép mình phải mạnh mẽ, phải tích cực, phải ổn, phải làm được. Và mỗi khi không làm được, tôi lại tiếp tục trách móc chính mình. Tôi nhận ra, có lẽ, đứa trẻ bên trong tôi không chỉ bị chối bỏ một lần khi còn bé. Suốt hàng chục năm sau đó, chính phiên bản trưởng thành của tôi vẫn đang tiếp tục làm điều ấy mỗi ngày. Mỗi lần tôi tự nhủ: "Mình không được yếu đuối.", mỗi lần tôi cố nuốt nước mắt để tỏ ra mạnh mẽ, mỗi lần tôi trách mình chưa đủ giỏi, chưa đủ tốt, chưa đủ tích cực, chưa đủ hoàn hảo... cũng là thêm một lần đứa trẻ năm xưa bị đẩy lùi về phía sau. Em bé ấy chưa bao giờ cần một người lớn hoàn hảo. Em chỉ cần có một người ở lại khi em khóc, khi em sợ hãi, khi em thất bại và khi em cảm thấy mình không đủ giá trị. Nhưng thay vì làm điều đó, tôi lại vô thức lặp lại chính cách mà em bé ấy từng cảm nhận về thế giới: phải cố gắng hơn, phải ngoan hơn, phải mạnh mẽ hơn thì mới xứng đáng được yêu thương và gạt bỏ đi tất cả những gì em bé đó đang lên tiếng..."

-------------------------------
Có lẽ, chữa lành không phải là khiến quá khứ chưa từng xảy ra. Cũng không phải là buộc mình phải tha thứ ngay lập tức. Chữa lành đôi khi chỉ bắt đầu từ khoảnh khắc ta đủ can đảm nhìn thấy câu chuyện của mình trong một bức tranh rộng lớn hơn, nơi không còn ai là người hoàn toàn đúng hay hoàn toàn sai, chỉ có những con người đã làm tốt nhất với những gì họ từng có. Và phải chăng điều khiến đứa trẻ bên trong đau nhất không còn là cách cha mẹ đã từng yêu mình mà là cách người trưởng thành bên trong mình vẫn đang tiếp tục yêu chính mình mỗi ngày? Vẫn khắt khe. Vẫn chỉ trích. Vẫn không cho phép mình được yếu đuối. Vẫn tin rằng mình phải mạnh mẽ hơn, giỏi hơn, hoàn hảo hơn thì mới xứng đáng được yêu thương. Có lẽ, đó mới là vòng lặp sâu nhất. Không phải vòng lặp giữa cha mẹ và con cái mà là vòng lặp giữa chính mình với đứa trẻ vẫn đang sống bên trong mình.

Bạn thân mến, chỉ một khoảnh khắc một người quyết định ôm lấy đứa trẻ ấy bằng sự dịu dàng thay vì sự phán xét cũng chính là khoảnh khắc một dòng truyền thừa bắt đầu được chuyển hóa. Khi người trưởng thành bên trong ta học được cách yêu thương đứa trẻ bên trong theo một cách khác, ta không chỉ chữa lành cho chính mình mà còn mở ra một khả năng mới cho những thế hệ sẽ đến sau.

Trân trọng,
The DomDom Healing Garden