#1 [TRANG NHẬT KÝ ĐƯỢC GHI CHÉP LẠI]

[TRANG NHẬT KÝ ĐƯỢC GHI CHÉP LẠI]

"Có một điều tôi từng rất chắc chắn về bản thân mình: Tôi sẽ không giống những gì tôi không thích ở bố.
Bố tôi là người nóng tính, kiểu nóng giận rất nhanh. Chỉ cần một câu nói trái ý, một thái độ khó chịu, hay đôi khi chỉ là sự im lặng của người khác… bố có thể lập tức bùng lên. Bố coi cảm xúc tức giận là cách để thể hiện quyền lực. Trong nhà tôi, ai cũng quen với việc phải “đo nhiệt độ” trước khi nói chuyện với bố.
Còn tôi, tôi luôn nghĩ mình khác. Tôi tự thấy mình là người biết suy nghĩ, biết quan sát, biết kiềm chế. Ít nhất là tôi đã tin như vậy trong rất nhiều năm.
Cho đến khi tôi bước vào mối quan hệ cặp đôi, tôi bắt đầu nhận ra một điều rất lạ ở chính mình. Chỉ cần tôi cảm thấy người đối diện đang không hài lòng với mình, dù họ chưa nói gì, thậm chí chỉ là một thay đổi rất nhỏ trong ánh mắt, giọng nói, hay cách họ trả lời tin nhắn… trong người tôi lập tức dâng lên một cảm giác khó chịu. Một cảm giác căng thẳng và phòng thủ. Và gần như ngay lập tức, tôi sẽ tức giận trước. Không phải kiểu giận dữ bùng nổ ngay lập tức như bố nhưng là một dạng tức giận phòng thủ.
Nó có những biểu hiện rất quen thuộc mà sau này tôi mới nhận ra:
– Tôi dễ nói chuyện gắt hơn bình thường, dù ban đầu câu chuyện rất nhỏ.
– Tôi bắt đầu giải thích rất nhiều để chứng minh mình đúng.
– Tôi phản biện lại ngay lập tức, gần như không cho người kia cơ hội nói hết ý.
– Tôi trở nên lạnh lùng hoặc cắt ngang cuộc trò chuyện.
– Tôi cảm thấy trong người có một luồng năng lượng rất căng, như thể mình đang phải “chiến đấu”.
– Thậm chí có những lúc, tôi diễn giải ý của người khác theo hướng tiêu cực, dù họ không hề có ý đó.
Tất cả diễn ra rất nhanh. Nhanh đến mức đôi khi tôi không kịp nhận ra rằng mình đã bước vào trạng thái phòng thủ. Điều đáng nói là nhiều lần sau đó, khi mọi thứ lắng xuống, tôi mới nhận ra: Người kia thực ra chưa hề tấn công tôi, nhưng trong khoảnh khắc đó, cơ thể và cảm xúc của tôi phản ứng như thể tôi đang bị đe dọa. Và cách tôi phản ứng là tức giận trước khi bị tổn thương.
Trong một lần quan sát lại chính mình, tôi chợt thấy hình ảnh đó quen thuộc một cách lạ lùng. Đó chính là cách bố tôi phản ứng với thế giới. Bố không chờ người khác làm mình tổn thương, bố tức giận trước như một lớp áo giá, như một cách để không phải cảm thấy yếu thế, như một cách để không phải đối diện với cảm giác bị từ chối.
Và lúc đó tôi mới hiểu ra một điều rằng: Tôi đã mang theo mô thức của bố trong suốt nhiều năm mà không hề nhận ra.
Trẻ con không chỉ học từ những gì cha mẹ nói, chúng học từ cách cha mẹ phản ứng với thế giới. Và tôi đã học được rằng:
Khi cảm thấy không an toàn → hãy phản ứng mạnh lên.
Khi cảm thấy có thể bị đánh giá → hãy tức giận để giành lại quyền kiểm soát.
Khi cảm thấy ai đó đang không hài lòng với mình → hãy phòng thủ ngay lập tức.
Chỉ khi bắt đầu nhìn sâu hơn, tôi mới nhận ra cái giá của mô thức này trong cuộc sống của mình. Chính mô thức đó lại tạo ra điều mà tôi sợ nhất: Sự xa cách, sự hiểu lầm, sự im lặng.
Sau mỗi lần như vậy, khi ở một mình, tôi thường cảm thấy rất mệt. Mệt vì cơn giận vừa đi qua. Mệt vì phải tự hỏi: Tại sao mình lại phản ứng như vậy? và rồi cảm thấy tội lỗi vì sự tức giận của chính mình.
Cho đến khi tôi bắt đầu nhìn câu chuyện này ở một góc sâu hơn. Bố tôi không sinh ra đã như vậy. Ông lớn lên trong một gia đình nơi đàn ông không được phép yếu đuối, không được nói về cảm xúc và nơi giận dữ là cảm xúc duy nhất được chấp nhận và có thể bảo vệ được mình. Vậy nên cơn giận của bố không chỉ là tính cách, nó là một di sản cảm xúc mà bố tôi cũng được “dạy” và “truyền thừa” từ chính gia đình của bố.
Trong rất nhiều năm, tôi đã cố gắng trở thành một phiên bản khác với bố mình, nhưng sâu bên trong, tôi vẫn đang lặp lại một phần của ông. Không phải vì tôi muốn mà vì tôi chưa từng nhìn thấy nó. Chỉ khi bắt đầu quan sát mình một cách trung thực hơn, trong những lúc khó chịu, trong những lần phản ứng quá mức, trong những cơn giận xuất hiện nhanh hơn lý trí, tôi mới dần nhận ra: Có những phần trong chúng ta không thực sự bắt đầu từ chúng ta. Chúng bắt đầu từ gia đình. Từ cha mẹ. Từ những câu chuyện mà có thể chính họ cũng chưa từng có cơ hội chữa lành."

Hành trình trưởng thành của chúng ta không chỉ là sống cuộc đời của riêng mình, đó còn là hành trình nhìn lại những gì mình đang mang theo từ gia đình, để biết điều gì cần được tiếp tục và điều gì cần được dừng lại. Và có lẽ, chúng ta giống cha mẹ mình nhiều hơn những gì chúng ta từng nghĩ. 🌿
- Nếu bạn đang ở trên hành trình nhìn lại chính mình…
- Nếu bạn từng nhận ra trong mình có những phản ứng, những nỗi sợ, những mô thức mà dường như không hoàn toàn thuộc về riêng bạn…
Có thể bạn cũng đang đứng trước một cánh cửa rất quan trọng: hiểu về những gì mình đã nhận từ gia đình...

Trân trọng,
The DomDom Healing Garden

P/s: Hình ảnh trong bài viết được ghi lại từ một quy trình chữa lành tại phiên làm việc Di sản gia đình trong S-Tour | Chuyến du hành của tâm hồn - Mùa Xuân năm 2025. Hình ảnh chỉ mang tính chất minh hoạ, không nói về câu chuyện phía trên.